Jönler

II. Abdulhamit’in baskıcı yönetimine karşı çıktıkları için kovuşturmaya uğrayıp yurtdışına kaçan ve mucadelelerini ulkelerinden uzakta surdurmek zorunda kalan aydınlar, Turk siyasî tarihinde Batılıların onlara taktığı “Jön Turkler” adıyla anılırlar. II. Meşrutiyet’i hazırlayan çeşitli siyasî ve fikrî örgutlenmeler, basın-yayın etkinlikleri Paris, Cenevre, Kahire gibi merkezlerde yoğunlaşır. İşte Bekir Fahri’nin, 1900’lerde Mısır’da yaşayan Jön Turkleri konu edindiği Jönler romanı bu açıdan ayrı bir önem taşımaktadır. Naturalist bir anlayışla yazılan romanda geçen olayların ve roman kişilerinin gerçek oluşu, esere belgesel bir nitelik kazandırmaktadır. Bu belgesellik, Bekir Fahri’nin de Mısır’a kaçan aydınlar arasında bulunuşundan kaynaklanmaktadır. Yazar tanık olduğu olayları, yakından gözlediği kişileri yansıtmacı bir gerçeklikle aktarmaktadır. İlk basımı 1910’da yapılan Jönler’in gunumuz Turkçesine çevirisinde, yazarın anlatım özelliğini korumak amacıyla cumle yapısına dokunulmamış, eski sözcuklerin, tamlamaların karşılıklarının verilmesiyle yetinilmiş; ayrıca kitabın sonuna Jönler’in belgeselliğini kanıtlayan tarih notları eklenmiştir.