Anlam ve Melankoli

Donald Trump’ın Amerika’daki rahatsız edici zaferi, Birleşik Krallık’taki Brexit oylaması, Fransa ve Almanya’da sağcı popülizmin, Polonya’da beyaz milliyetçiliğinin yükselişi her siyasi görüşten uzmanı şaşkına çevirdi. Psikanalist Christopher Bollas Anlam ve Melankoli’de özellikle son dönemdeki politik gelişmeleri psikolojik modellerle inceleyip ana akım medyayı şaşırtan sonuçların ardındaki düşünce yapısını gözler önüne seriyor. Virginia Woolf’tan Albert Camus’ye uzanan edebi örnekler ve anekdotlarla kültürel anların etkilerini betimleyen Bollas, sadece yakın zamanı değil son iki yüzyılın büyük değişimlerini mercek altına alarak dünyayı anlama biçimlerimize yön veren eğilimlere cesurca bir teşhis koyuyor. Batı tarihinin her önemli dönemindeki zihniyetin ve toplumun gelişiminin bizi nasıl onarılamaz bir şekilde şekillendirdiğini inceleyip bize bu zorluklarla baş etmek için bir yol haritası sunuyor. Toplumları anlamanın ve yeniden düzenlemenin yollarına acilen ihtiyacımız var, böylece kültür düşünce yapıları– daha üretken yollara sevk edilebilir. Fakat elli yıllık bir psikofobi bize köstek oluyor: Bulacağımız şeyden korktuğumuzdan zihnin içine bakmaktan nefret ediyoruz.